maandag 2 september 2013

De kerk… dat ben jij! – blog door Rik Lubbers, Kosovo

Recent kreeg ik een opmerking van iemand die ongeveer zo klonk: “Waarom zou je aan gemeenteopbouw en gemeentestichting doen als de kerk toch ophoudt te bestaan? Niemand trapt er toch meer in? Een kerk die te langdradige bijeenkomsten heeft, waar de taal onbegrijpelijk is, waar je je moet schikken in een groepsnorm, waar misbruik voorkomt, waar je weinig mag, waar je verplicht moet zingen, waar ruzie gemaakt wordt, waar geld afgetroggeld wordt en waar alleen grijze mensen nog vertoeven. Dé kerk…die is toch zeker wel achterhaald? Die God van jou zal wel goed zijn, maar Zijn grondwerkers zijn in ieder geval een stelletje prutsers!”

De kerk: enkel wat torens met kruizen,
uitrijzend boven het stadsbeeld? (foto: Akbar Simonse)
Zonder de genoemde beschuldigingen terzijde te schuiven – ik laat in het midden of ze waar zijn of niet – wil ik hier ingaan op die eerste vraag. Waarom zou je aan gemeenteopbouw en gemeentestichting doen als de kerk toch ophoudt te bestaan?

Om deze vraag te beantwoorden wil ik eerst een andere vraag stellen: wat is de kerk? Voor velen is het een gebouw, een toren met een haantje of een kruis. Voor anderen is het een kerkelijk instituut. En weer anderen duiden de kerk als een bepaalde denominatie. Godsdienstsociologen omschrijven de kerk bijvoorbeeld als ‘een publieke bijeenkomst van religieuze mensen die de christelijke aanbidding praktiseren’. Dit laatste klinkt al aardig, vindt u niet?

Toch schieten al deze beschrijvingen tekort. Want wat leert de Bijbel ons over de kerk? Is het alleen een gebouw, alleen een denominatie of alleen een bijeenkomst waar aanbidding wordt gepraktiseerd? Is dit het beeld dat de Bijbel ons schetst?

Ik zie wereldwijd ‘een’ kerk zonder prachtige gebouwen. Ik zie ‘een’ kerk die bijeenkomt in huizen, in kleine gebouwtjes, in schuurtjes of bijvoorbeeld in restaurants. Ik zie op veel plaatsen ter wereld ‘een’ kerk die kleinschalig is en tegen de grote stroom in worstelt. In de marge, verborgen en bijna onzichtbaar. Een kleine kerk die op veel plaatsen wel dé kerk is. Een kerk, of beter de kerk, die bestaat uit mensen die Jezus hebben leren kennen als hun Zaligmaker.

Wat is de kerk dan? De kerk, dat is een – kleinere of grotere – groep mensen die gebrekkig, soms wat lauw, fouten makend, aanstekelijk, enthousiast en tegelijk contrasterend en confronterend is. De kerk is een groep mensen die belijdt: “Mijn Jezus, mijn Redder. Heer, er is niemand als U!”

Theologisch is er uiteraard veel meer te zeggen over de kerk. En het gevaar is reëel dat deze ‘magere’ omschrijving goedkoop overkomt. Maar zo bedoel ik het niet. Integendeel!

Even terug naar mijn primaire vraag: waarom zou je aan gemeenteopbouw en gemeentestichting doen als de kerk over een korte tijd ophoudt te bestaan?

Zál de kerk ophouden te bestaan? Misschien wel in de zin dat de kerkcultuur zoals we die eeuwen kenden en nog kennen meer en meer aangetast wordt. Kerkgebouwen verdwijnen of staan leeg, betaalde predikantsplaatsen verdwijnen en de invloed van de kerk in het publieke domein wordt minder en minder. Dit geldt zowel voor de ‘traditionele kerken’ als de meer ‘evangelisch getinte gemeenten’. En laat ik helder stellen: het is een pijnlijk proces, waar we niet aan willen. Maar ach, is alleen dit dé kerk?

De rol van gemeentestichters en gemeenteopbouwwerkers, in Nederland en daarbuiten, is niet uitgespeeld. Zeker niet! Juist nu is het een creatieve roeping. Een roeping die vraagt om creatief denken, creatief kerk-zijn. In kantines, buurthuizen, huiskamers, leefgemeenschappen en gericht op bepaalde bevolkingsgroepen. De kerk in woord en daad. Niet alleen op zondag, maar elke dag van de week.

Zo is de kerk primair geen instituut, geen gebouw en geen cultuur. Natuurlijk, het speelt allemaal een (belangrijke) rol, maar in essentie is de kerk een (gebrekkige) groep mensen die leven van de Heer van de kerk. Zij hebben leren zeggen: “Mijn Jezus, mijn Redder. Heer, er is niemand als U!” 

De kerk… dat ben jij!

Rik Lubbers
(zendingswerker in Kosovo)

maandag 19 augustus 2013

Handelingen 29 - blog door Gerard Willemsen, Zweden

De bijbelvaste lezer weet natuurlijk meteen wat er in Handelingen 29 staat.

Begon u al te bladeren? En kon u dat hoofdstuk niet vinden? Inderdaad, Handelingen heeft 28 hoofdstukken. Handelingen 29 is wat erna komt. Wij dus.

Handelingen 29 is ook de toepasselijke naam - in het Engels dan - van een internationale zendingsschool die onze kerk al negen jaar drijft.

Het concept is simpel. Een groep van ongeveer twintig jongeren uit minstens twee landen, vaak meer, komt drie maanden lang samen op een plaats in de wereld. Leiders en docenten uit verschillende landen wisselen elkaar daarbij af.

Gedurende die drie maanden leeft de groep als een gemeenschap samen. De docenten behandelen de boeken Marcus en Handelingen. Doordeweeks theorie, in de weekends praktijk. Er is ook een aantal praktijkweken, waar de deelnemers in groepen van drie of vier in een plaatselijke gemeente te gast zijn. Neem maar eens een kijkje op en.acts29.se.

Het concept begon met Zweden en Ecuador, in 2004, bij wijze van experiment. Inmiddels zijn er ook scholen geweest in Chili, India, Kongo, Balticum, Spanje, Zweden en nog een aantal landen meer. De komende herfst ben ik betrokken bij de voorbereidingen van een school in Rusland, met deelnemers uit Rusland, Centraal-Azië, Zweden en mogelijk ook de VS.

Een belangrijke component van deze korte opleiding is het samen leven en werken als mensen uit verschillende culturen. Dat schept begrip en openheid voor een andere cultuur. Gecombineerd met praktisch evangelisatiewerk vormt Acts29 een kweekschool voor toekomstige zendingswerkers, in eigen land en daarbuiten.

Ik zou een lange lijst kunnen opschrijven van mensen die via Acts29 hun weg gevonden hebben naar een bijbelschool, een pastoropleiding of een zendingsroeping. In een tijd waar de belangstelling voor de kerk en haar activiteiten terugloopt is het fantastisch om te zien hoe jongeren keer op keer terugkomen naar Acts29. Als deelnemer, als hulpleider, als leider, mogelijk doorgroeiend naar een internationaal jaarteam, waarvan we er nu één in Spanje hebben, of op andere manieren hun roeping vindend.

Acts29 is inmiddels uitgegroeid tot een internationale beweging. De belangrijkste coördinatie ligt nog steeds in Zweden, maar er wordt gewerkt naar een international stuurgroep. Er zijn ook ideeën over een langere, internationale zendingsopleiding volgens een soortgelijk concept.

Zending is niet iets wat je uit een boekje kunt leren of waarvoor je een bepaalde methode kunt volgen die overal werkt. Zending is iets wat geleefd en beleefd moet worden. Dan vitaliseert het de hele kerk. In Zweden en elders.

Gerard Willemsen
(zendingswerker in Stockholm, Zweden)

dinsdag 18 juni 2013

Zending zonder stof - blog door Rianne Bonk, Deventer

Toen ik ruim zeven jaar geleden begon bij ECM, moest ik bij ‘zending in Europa’ vaak uitleggen waarom Europa, en niet Afrika of Azië. Europa leek te dichtbij om zending nodig te hebben. Vandaag de dag moet ik bij ‘zending in Europa’ eerder uitleggen waarom vooral buiten Nederland. Europa lijkt te ver weg, Nederland heeft ook zo hard het goede nieuws nodig.

Ik antwoord meestal dat er veel plekken zijn in Europa die véél dunner bezaaid zijn met christenen dan hier in Nederland. Je hoeft maar een paar uur naar het noordoosten van Duitsland te reizen om in een omgeving te komen waar vanuit een communistisch verleden veel mensen totaal geen beeld hebben bij God en waar Gods goede uitvindingen zoals standvastige liefde, vertrouwen en omzien naar elkaar geen gemeengoed zijn. ECM’er Ellis Koelewijn vertelt daar meer over in de komende Europa Info.

Bovendien hebben we een God die vaak iets moois doet ontstaan in crossculturele situaties en die dan ook met regelmaat mensen roept voor ‘zending over grenzen’. Zie ook de blog van Rik Lubbers (‘Blijf hier en help ons’).

Toch ben ik enorm blij met bovengenoemde verschuiving, met de opmerking dat Nederland toch ook zendingsgebied is. Het haalt zending namelijk dichtbij en binnen de mogelijkheden van elke christen in Nederland!


Zending was een ver-van-mijn-bedshow en ergens was dat wel makkelijk. Eens in de zoveel tijd een zendingszondag organiseren, een euro in een zakje doen, een gebed uitspreken en over tot de orde van de dag. Zelf ben ik opgegroeid met een beeld van de zendeling met geitenwollen sokken in sandalen, die negers in grasrokjes leerde hoe ze fatsoenlijk psalmen konden zingen bij een orgel. Een beeld, ongetwijfeld zelf geschapen, dat niet alleen geografisch, maar ook inhoudelijk mijlenver van me afstaat. Een beeld ook, dat ik na een zendingszondag liefst zo snel mogelijk weer in een vergeethoekje stof liet vangen.

Hoeveel liever heb ik dan dat mensen na een inspirerend zendingsverhaal direct nadenken over hoe ze zoiets in hun eigen omgeving toe kunnen passen! In hun straat, onder hun collega’s, sportmaatjes, op het schoolplein.

Zo kwam het dan ook dat mijn man en ik vorige week zomaar met een groepje christenen van verschillende kerken bijeenkwamen om samen te eten en elkaar te inspireren bij het delen van ons leven met andere Deventenaren. En zo kwam het dat wij, gemiddelde christenen zonder buitenlandplannen, die avond naar huis liepen, stuiterend van enthousiasme en ideeën over hoe wij goed nieuws kunnen zijn.

Rianne Bonk

(rekruteerder en voorlichter ECM Nederland)

woensdag 12 juni 2013

Geroepen? Ik? – blog door Rik Lubbers, Kosovo

Met regelmaat krijg ik de vraag: 'Kun je iets vertellen over je roeping om zendingswerk te gaan doen?' Op deze vraag zou ik een positieve respons kunnen geven door iets te vertellen wat mij in beweging zette en nog steeds zet. Maar terwijl men deze vraag stelt, kijkt men mij verwachtingsvol aan met ogen die iets zeggen als: 'En nou komt er toch een mooi getuigenis van wat God in zijn leven heeft gedaan!’

We komen niet allemaal tegenover een
brandende braamstruik te staan, zoals Mozes,
maar we zijn wel allemaal geroepen.
Nu wil ik dit laatste niet ontkennen, maar elke keer dat men mij met deze vraag confronteert, merk ik dat de ogen van de vraagsteller mij aanstaren. Ogen die boekdelen spreken. Ogen die iets bijzonders verwachten en daarmee mijn antwoord 'verbijzonderen' boven de roeping van de vraagsteller zelf. En juist dit laatste geeft mij een ongemakkelijk gevoel.

Veel mensen denken dat een zendeling of een voorganger een ‘extraordinaire’ roeping van God heeft gekregen om naar een bepaalde gemeente of een gebied op aarde te gaan. In zekere zin is dit waar. Toch – en hier zit de crux – hoor ik veelvuldig dat de ‘gewone gelovige’ geen roeping zou hebben. Dat is een onjuiste benadering.

Laten we voorop stellen dat er bij God maar één missie bestaat. Bij Hem is er geen onderscheid tussen zending in Kosovo en in Nederland. Absoluut niet! Zonder onderscheid is er één wereldwijde, doorgaande missie die uit is op de heerlijkheid van God.

God koos ervoor om deze missie uit te laten voeren door mensen die Jezus hebben leren kennen als hun persoonlijke Verlosser. Mensen die bij de bruidskerk mogen horen. Iedereen die bij deze bruidskerk hoort – wat je automatisch doet als je Jezus hebt leren kennen – heeft deel aan deze missie. Hij of zij heeft een ‘extraordinaire’ roeping.

Na voorgaande kunnen we stellen dat de vraag of je geroepen bent onjuist is. De vraag moet niet zijn of je geroepen bent, maar eerder waar je geroepen bent. Dit kan dichtbij of verder weg zijn.

De vraag ‘mag ik werken in Uw dienst’ is dan ook incorrect. Natuurlijk mag dit! Deze vraag is overbodig. Sterker nog, je ontkomt niet aan deelname aan die ene missie als je Hem hebt leren kennen.

De vraag en bede zou moeten zijn: ‘Waar mag ik werken in Uw dienst?’ En inderdaad, zonder voorgaande te bagatelliseren, blijkt dat de één mag werken op een missiepost in het buitenland en de ander in Nederland. De één betrekt een missiepost in een kerkelijke gemeente, de ander een post in het bedrijfsleven. De één betrekt een missiepost binnen de wetenschap, de ander een post binnen de politiek. Zo zie ik om mij heen veel mogelijke missieposten. Missieposten die de maatschappij verzadigen.

Waar ben jij geroepen? Waar zou jouw missiepost kunnen staan?

Rik Lubbers
(zendingswerker in Kosovo)

vrijdag 24 mei 2013

Koekjesdeeg - blog door Anneke van Dijk, Maastricht

Voor onze buren houden we knuselavonden rond een bijbels thema. 'We zijn gemaakt naar het beeld van God' was laatst het thema. Wat betekent dat? 

ISBN 9789051943559.
Om met dit thema aan de slag te gaan, maakten we een beeld van onszelf. Van koekjesdeeg. We deden echt ons best. Over het resultaat kan ik kort zijn: als de beelden die we van onszelf maakten enigszins moesten verbeelden hoe wij als mens een beeld van God zijn, dan is het slecht gesteld met de mensheid... En tja, dat klopt eigenlijk ook wel.

Wat was dan het goede nieuws van die avond?

Ik lees op dit moment het boek van Miroslav Volf: Onbelast. Geven & vergeven in een genadeloze cultuur. Het is al de derde keer. Het is een boek met veel diepgang; ik wil het kunnen pakken, maar ik merk dat er nog veel geheimen in zitten die ik hopelijk nog eens ga ontdekken. Het gaat over de enorme vrijgevigheid van God. Zo radicaal anders dan mijn eigen ideeën en verwachtingen.

Ik lees in dit boek dat God geeft, zodat ik op mijn beurt een gulle gever wordt. Niet omdat ik Hem daarmee nou een grote dienst bewijs (belangrijk detail!), maar omdat het goed is voor mijzelf en voor de wereld. Als gulle gever kom ik als beeld van God tot mijn recht.

Soms heb je van die momenten dat je zo’n waarheid heel concreet ervaart. Zo woont sinds kort een mevrouw uit Burundi bij ons in huis. Ooit hebben we kernwaarden voor ons gezin opgesteld en gastvrijheid prijkt ergens bovenaan ons lijstje. De afweging was daarom niet zo moeilijk.

Door de komst van deze vrouw ervaren Tjerk en ik allebei een bijzonder gevoel van geluk en zegen. Is dit het geluk waar Jezus op doelde toen hij tijdens de Bergrede het rijtje opnoemde: 'gelukkig zijn zij die...'? Gelukkig zijn zij die het beeld van God vertonen?

Ik ben achteraf toch maar blij dat we die knutselavond voor koekjesdeeg hadden gekozen. Zo was er toch nog goed nieuws: we hadden nog wat te snoepen en... uit te delen!

Anneke van Dijk
(zendingswerker in Maastricht)

dinsdag 7 mei 2013

Kerken in een voetbalkantine – blog door Wouter van der Toorren, kandidaat

Kerken zijn er in allerlei vormen en maten. De één is niet beter dan de ander. Ze hebben slechts een andere insteek. Zo gaf ik pas een presentatie in een kleine gemeente, die met zo'n 25 mensen kerk hield in een voetbalkantine. Een plek waar het bier doordeweeks en op zaterdag rijkelijk vloeit... 

(foto: Xavi Talleda)
Het is zondagochtend vroeg als ik met een vriend naar de andere kant van het land rijd. Hij mag de dienst verzorgen, ik mag iets vertellen over ECM, zending in Europa en mijn plannen om als zendingswerker naar Portugal te gaan. Met de zon nog laag aan de horizon rijden we over een dijk in het IJsselmeer. Ik geniet volop van Gods schepping.

Onze eindbestemming is een kleine voetbalkantine. Buiten aan het hek wordt over een reclamebord van de lokale middenstand een banner opgehangen: 'Evangelie Gemeente, elke zondag dienst, 10 uur', staat erop. Het is de juiste bestemming. In deze voetbalkantine komt een kleine groep christenen bijeen om samen te zingen, te luisteren naar Gods Woord en elkaar weer te ontmoeten.

Binnen zijn al een paar mensen bezig de stoelen en de geluidsinstallatie klaar te zetten. Terwijl wij met de leiding van de gemeente ons voorbereiden op de dienst, komen de mensen binnen, begint de gitaar te spelen en beginnen de twee zangeressen te zingen. We voegen ons gauw bij de rest en de zangdienst is begonnen. Dan valt mijn oog op een whiteboard die met een ‘spin’ is opgehangen aan het plafond. Erop geschreven staan de liederen die we straks allemaal gaan zingen. Dat is wat anders dan een beamer en een scherm!

Na voor- en zegenbede mag ik mijn presentatie houden en mijn vriend de preek. Aan het eind is er gelegenheid voor iedereen om te bidden. Daar wordt gretig gebruik van gemaakt. Er wordt met en voor elkaar gebeden.

Na de dienst is er natuurlijk koffie. Dan blijkt er een mededeling te zijn vergeten. Eén van de broeders schreeuwt hard: “O ja, broeders, vrijdag is er mannenbijbelstudie bij Jan thuis, niet vergeten!”

Ik denk bij mezelf: “Ja, dit is gemeente- (en kerk?) zijn. Niks vastomlijnde protocollen en zenuwachtige mensen die iets moeten vertellen vooraan. Gewoon een groep christenen die bij elkaar willen zijn. Om elkaar te ontmoeten. Om samen uit Gods Woord te lezen en erover na te denken wat dit voor je eigen leven betekent. Er voor elkaar willen zijn. Voor elkaar en met elkaar willen bidden.

Dit is waar het samen gemeente van God zijn in de basis om draait. En dan maakt het helemaal niet meer uit of je onderdeel bent van een grote of een kleine gemeente. 

Wouter van der Toorren
(kandidaat-zendingswerker voor Portugal)

donderdag 11 april 2013

Iets nieuws met Pasen? – blog door Hans Kuijpers

“En heb jij nog iets nieuws beleefd met Pasen?” vroeg iemand belangstellend. Dat was niet onmiddellijk een vraag naar het goede nieuws van de opstanding van onze Heer.

“Nee, niks nieuws”, zei ik. “Hoewel, dit jaar heb ik mijn traditionele bezoek aan de Matteüs Passion vervangen door een uitvoering van Die Sieben Letste Wörter van Haydn. Mooi, maar volgend jaar toch maar weer Bach.”

Ik probeerde het gesprek lichtvoetig te wenden, wetend dat Pasen voor het overgrote deel van de mensen onbegrijpelijk is. “Heb je The Passion nog gezien, die rechtstreeks vanuit Den Haag werd uitgezonden?” Nee, hij had niet gekeken. Jammer. Aangeraden via uitzending gemist alsnog te kijken, omdat het echt de moeite waard is.

Die aanrader geldt ook voor alle zendingswerkers, maar dan om te bestuderen hoe de EO/RKK proberen aan te sluiten bij de gemoedstoestand van seculier Nederland als ze uitleggen wat Jezus eigenlijk kwam doen. Het blijkt dat, ontdaan van de kerkgeur, het volk het Evangelie veel eerder oppakt. Daar kunnen we veel van leren.

Ik las ergens dat de hoofdredacteur van het lifestyleblad Linda nu pas begreep waar Pasen voor stond. Een brevet van onvermogen voor zo’n redacteur natuurlijk, maar zo is het nou eenmaal in ons postchristelijke Westen.

Weet je wat trouwens ook een must is om te zien? De clip I Deny the Resurrection van Peter Rollins. Als Jullie allemaal mijn vrienden worden op Facebook (…) vind je daar de link. Het is schokkend – in positieve zin. Vooral omdat we allemaal het gevaar lopen het eeuwige nieuws van Pasen niet zo nieuw meer te vinden.

De Heer is waarlijk opgestaan, wie volgt?

Hans Kuijpers
(directeur ECM-Nederland)